NIBONG TEBAL, 24 Jun 2026 – Di era digital ini, kepesatan teknologi membawa kemudahan yang tidak terhingga, namun ia juga datang dengan cabaran alam sekitar yang tersendiri: timbunan sisa elektronik atau e-waste. Gambar-gambar daripada aktiviti pelupusan ini merakamkan setiap detik penting dalam kitaran hayat teknologi, yang jika diurus dengan betul, boleh menjadi pemacu utama kepada kelestarian, atau jika diabaikan, akan menjadi beban toksik kepada planet kita.

Langkah Pertama: Fasa Pengumpulan dan Pengasingan Awal

Kejayaan sesebuah aktiviti pelupusan bermula daripada langkah pengumpulan yang sistematik. Gambar pertama menunjukkan proses pengasingan awal di dalam stor atau makmal komputer, di mana dua orang kakitangan sedang giat memeriksa, mengumpul, dan mengasingkan monitor serta komponen komputer lama yang tidak lagi digunakan daripada rak penyimpanan.

Langkah pertama ini mencerminkan permulaan rantaian SDG 12: Penggunaan dan Pengeluaran Bertanggungjawab. Proses pengumpulan setempat yang tersusun memastikan tiada komponen elektronik yang tercicir atau dibuang ke tempat yang salah, sekali gus mengelakkan pembaziran ruang dan potensi pencemaran sejak dari peringkat punca sisa lagi.

Realiti Lambakan Perkakasan Lama

Selepas fasa pengumpulan awal dilakukan, perkakasan tersebut dibawa keluar dan dikumpulkan secara berpusat. Gambar seterusnya menunjukkan barisan unit pemprosesan pusat (CPU) Dell lama yang tersusun rapat di sepanjang koridor, lengkap dengan monitor rata di atasnya. Kebanyakannya mempunyai pelekat kod bar dan nombor aset, menandakan ia adalah perkakasan rasmi yang telah mencapai penghujung tempoh perkhidmatannya dan sedia untuk dilupuskan.

Timbunan di koridor ini menyerlahkan keperluan mendesak untuk beranjak daripada model ekonomi linear "ambil-buat-buang" kepada ekonomi kitaran. Melalui SDG 12, komuniti digesa meneliti corak kitaran hayat peranti agar sisa tegar ini tidak mencemarkan alam sekitar.

Komponen SDG yang berkaitan:
•    SDG 12.4: Mencapai pengurusan bahan kimia dan sisa yang mesra alam menjelang 2020 (sasaran yang masih relevan dan mendesak) bagi mengurangkan pembebasannya ke udara, air dan tanah.

Fasa Logistik dan Kerja Berpasukan (Tambahan Baharu)

Proses pemindahan unit CPU dari bilik stor ke kawasan transit koridor memerlukan penyelarasan logistik dalaman yang cekap. Gambar berikutnya memperlihatkan koordinasi di antara beberapa orang kakitangan yang bekerjasama mengangkat peranti-peranti berat ini. Kerja berpasukan ini penting bagi memastikan kelancaran pergerakan fizikal barangan, memandangkan berat sebuah unit CPU lama boleh mendatangkan risiko kecederaan jika tidak dikendalikan dengan postur yang betul.

Sambil seorang kakitangan mengangkat beban peranti, seorang lagi menyemak senarai tugasan pada telefon pintar bagi memastikan aliran kerja berjalan mengikut garis masa. Aspek koordinasi ini berkait rapat dengan SDG 8 (Pekerjaan yang Baik dan Pertumbuhan Ekonomi), khususnya dalam membina persekitaran kerja yang produktif, harmoni, dan saling membantu untuk mengurangkan beban kerja fizikal secara individu.

Keselamatan Laluan Kecemasan dan Pengurusan Ruang (Tambahan Baharu)

Apabila bilangan peranti yang dikeluarkan semakin bertambah, pengurusan ruang koridor menjadi aspek yang kritikal. Gambar seterusnya menunjukkan barisan CPU yang telah disusun secara sistematik merintangi dinding, berhampiran dengan pintu akses utiliti keselamatan bertanda merah. Di sini, para petugas kelihatan sedang berbincang tentang fasa penyusunan akhir bagi memastikan susunan sisa elektronik tersebut kekal teratur.

Penyusunan yang kemas dan tidak menghalang laluan keluar masuk adalah cerminan kepada amalan keselamatan premis yang baik. Ini selaras dengan SDG 11 (Bandar dan Komuniti Mampan), di mana pengurusan sisa di peringkat institusi bukan sahaja dinilai dari segi impak luaran terhadap alam sekitar, malah merangkumi keselamatan dan kebersihan ruang kerja harian komuniti setempat agar bebas daripada risiko kemalangan fizikal.

Pemantauan Data Secara Digital (Tambahan Baharu)

Sebelum perkakasan dialihkan ke lori pengangkutan pelupusan, setiap unit melalui proses verifikasi data akhir di tapak transit. Gambar terbaharu menunjukkan seorang petugas sedang tekun merekod maklumat siri atau nombor kod bar inventori terus ke dalam aplikasi pintar sambil diperhatikan oleh rakan sekerja. Penggunaan kaedah digital dalam pengurusan sisa ini mengurangkan kebergantungan kepada kertas, sekali gus menyokong usaha kelestarian hijau yang lebih menyeluruh.

Langkah perekodan digital ini memastikan ketelusan data pengesangan aset (asset decommissioning) sebelum proses pelupusan fizikal dan kitar semula bermula di kilang e-waste berlesen. Dengan adanya integrasi data yang tepat, pihak institusi dapat membuktikan komitmen mereka terhadap SDG 12 (Penggunaan dan Pengeluaran Bertanggungjawab) melalui rantaian pelupusan sisa yang boleh dijejak (traceable) dan berintegriti.

Dari Inventori ke Kitar Semula

Fasa seterusnya melibatkan aspek operasi penandaan dan pengauditan maklumat sisa elektronik. Seterusnya, kita melihat seorang kakitangan memakai baju "PTD ACTIVE" mencangkung untuk memeriksa atau mengimbas unit CPU yang disusun. Ini adalah langkah kritikal dalam audit sisa dan pengurusan inventori sebelum pelupusan muktamad dilakukan. Tanpa proses pendokumentasian yang betul, bahan berbahaya di dalamnya—seperti plumbum, merkuri, dan kadmium—boleh berakhir di tapak pelupusan sampah biasa, mencemarkan ekosistem darat dan air.

Tindakan ini menyokong beberapa SDG:
1.    SDG 8: Pekerjaan yang Baik dan Pertumbuhan Ekonomi. Proses mengurus, mengaudit, dan mengitar semula e-waste mewujudkan rantaian ekonomi baharu dan peluang pekerjaan. Walau bagaimanapun, sasaran SDG 8.8 menegaskan bahawa pekerjaan ini mesti selamat dan dilindungi daripada bahaya kesihatan, menekankan kepentingan peralatan perlindungan diri (PPE) bagi pekerja yang mengendalikan bahan toksik. 
2.    SDG 11: Bandar dan Komuniti Mampan. Pengurusan sisa yang cekap, termasuk e-waste, adalah asas kepada bandar yang mampan. Tanpa sistem pengumpulan dan rawatan yang betul, bandar boleh menjadi "tapak perlombongan bandar" yang berbahaya. SDG 11.6 berhasrat untuk mengurangkan kesan alam sekitar perkapita yang negatif di bandar-bandar, dengan perhatian khusus kepada pengurusan sisa. 

Kesimpulan: Tindakan Kolektif untuk Planet yang Sihat

Gambar-gambar daripada aktiviti pelupusan pada 24 Jun 2026 ini bukan sekadar menunjukkan perkakasan lama; ia menunjukkan sebuah pilihan. Pilihan untuk membiarkan sisa ini menjadi beban, atau pilihan untuk menguruskannya secara bertanggungjawab dan kitar semula komponen berharga. 
Pelupusan e-waste yang tidak terkawal secara langsung menjejaskan matlamat alam sekitar yang lain:
•    Lelehan toksik mencemarkan sumber air bawah tanah (SDG 6: Air Bersih dan Sanitasi). 
•    Proses pembakaran e-waste secara terbuka membebaskan gas rumah hijau dan pencemaran udara (SDG 13: Tindakan Terhadap Iklim). 

Untuk mencapai kelestarian, kita mesti memastikan bahawa tumpukan perkakasan daripada langkah pengumpulan awal diuruskan oleh tenaga kerja yang terlatih dan selamat, menuju ke kemudahan kitar semula yang disahkan. Hanya dengan itu kita boleh benar-benar menutup kitaran pengeluaran dan bergerak ke arah masa depan di mana teknologi dan kelestarian berjalan seiring.

NIBONG TEBAL, 24 April 2026 – Pusat Transformasi Digital (PTD) Kampus Kejuruteraan Tuanku Syed Sirajuddin telah menganjurkan Program Gotong-Royong Perdana pada hari Jumaat, 24 April 2026, yang melibatkan penyertaan semua staf PTD. Program ini diadakan bagi mewujudkan persekitaran kerja yang lebih bersih, selamat, kondusif serta meningkatkan semangat kerjasama dalam kalangan warga PTD.
Sepanjang program berlangsung, pelbagai aktiviti telah dilaksanakan. Antaranya ialah kerja-kerja memotong pokok-pokok yang telah membesar dan berpotensi mengganggu keselamatan serta mencacatkan landskap kawasan sekitar bangunan. Aktiviti ini berjaya menjadikan kawasan persekitaran pejabat lebih kemas, selamat dan teratur.

Selain itu, satu lagi aktiviti penting yang dilaksanakan ialah penukaran papan tanda nama jabatan daripada Pusat Pengetahuan, Komunikasi dan Teknologi (PPKT) kepada PusatTransformasi Digital (PTD).
Penukaran ini merupakan sebahagian daripada usaha penjenamaan semula jabatan selaras dengan hala tuju dan peranan baharu PTD dalam memperkasakan agenda transformasi digital di kampus.

Program turut melibatkan aktiviti mengenal pasti aset-aset ICT yang telah usang atau tidak lagi ekonomik untuk digunakan. Pemeriksaan dan semakan telah dijalankan terhadap komputer serta monitor yang memenuhi syarat untuk dilupuskan mengikut prosedur pengurusan aset yang ditetapkan. Aktiviti ini membantu memastikan rekod aset sentiasa dikemas kini di samping mengoptimumkan pengurusan aset jabatan.

Penganjuran program ini telah mendapat komitmen dan kerjasama yang amat baik daripada semua staf PTD. Semangat bekerjasama, saling membantu dan sikap prihatin yang ditunjukkan oleh setiap peserta telah menyumbang kepada kelancaran semua aktiviti yang dirancang.
Secara keseluruhannya, Program Gotong-Royong PTD pada kali ini telah berjaya mencapai objektif penganjurannya, iaitu memperindahkan persekitaran tempat kerja, memperkukuhkan semangat kerja berpasukan, menyokong usaha penjenamaan jabatan serta meningkatkan kecekapan pengurusan aset organisasi. Diharapkan program seumpama ini akan terus dianjurkan dari semasa ke semasa bagi memupuk budaya kerja yang lebih produktif, harmoni dan kondusif dalam kalangan warga Pusat Transformasi Digital Kampus Kejuruteraan Tuanku Syed Sirajuddin.

Disediakan Oleh : Pn. Junaidah Binti Jaapar

NIBONG TEBAL, 25 Jun 2026 – Program Pengumpulan E-Waste sempena Minggu Digital USM 2026 yang dianjurkan oleh Pusat Transformasi Digital (PTD), Universiti Sains Malaysia (USM) telah berjaya mendapat sambutan menggalakkan daripada warga Kampus Kejuruteraan Tuanku Syed Sirajuddin apabila seramai 50 penyumbang telah mengambil bahagian dalam inisiatif kelestarian ini.

Program yang berlangsung di Kawasan Parkir Bangunan Dewan Kuliah, Kampus Kejuruteraan Tuanku Syed Sirajuddin dari 9.30 pagi hingga 3.00 petang itu merupakan salah satu pengisian utama sempena Minggu Digital USM 2026 yang membawa tema "Transformasi Digital Inklusif Untuk Semua". 

Hasil kerjasama dan komitmen warga kampus, sebanyak 2,079.97 kilogram (≈ 2.08 tan) sisa elektronik (e-waste) berjaya dikumpulkan untuk dilupuskan secara selamat dan mesra alam melalui saluran yang telah ditetapkan.

Pelbagai jenis sisa elektronik telah diterima sepanjang program berlangsung, antaranya komputer, komputer riba, monitor, pencetak, telefon bimbit, papan kekunci, tetikus, kabel, pengecas, peralatan elektrik dan elektronik serta kartrij dan ink pencetak terpakai. Program ini turut menawarkan insentif "Tukar E-Waste kepada Tunai", sekali gus menggalakkan lebih ramai warga kampus untuk menguruskan sisa elektronik secara bertanggungjawab.

Program ini bukan sahaja memberi peluang kepada warga universiti untuk melupuskan peralatan elektronik yang tidak lagi digunakan dengan cara yang selamat, malah meningkatkan kesedaran mengenai kepentingan pengurusan sisa elektronik yang lestari dalam usaha mengurangkan pencemaran alam sekitar dan menyokong amalan ekonomi kitaran (circular economy).

Program Pengumpulan E-Waste ini turut menyokong agenda Matlamat Pembangunan Mampan (Sustainable Development Goals, SDG), khususnya SDG 3: Kesihatan Baik dan Kesejahteraan, SDG 11: Bandar dan Komuniti Mampan, SDG 12: Penggunaan dan Pengeluaran yang Bertanggungjawab, SDG 13: Tindakan terhadap Perubahan Iklim serta SDG 17: Perkongsian untuk Mencapai Matlamat.

Kejayaan mengumpulkan lebih 2 tan e-waste dalam tempoh sehari membuktikan komitmen tinggi warga USM terhadap pemeliharaan alam sekitar serta menyokong aspirasi universiti dalam membudayakan amalan kelestarian seiring dengan agenda transformasi digital. Inisiatif seperti ini diharapkan dapat diteruskan pada masa hadapan bagi memperkukuhkan kesedaran sivik dan tanggungjawab bersama dalam pengurusan sisa elektronik yang mampan.

Dalam usaha memupuk gaya hidup sihat dalam kalangan masyarakat, Program Kesihatan ini menekankan kepentingan pemilihan makanan dan minuman yang sihat serta saringan kesihatan secara berkala.

1. Pemilihan Makanan Sihat. (SDG 3: Kesihatan dan Kesejahteraan)

Salah satu langkah mudah untuk menjaga kesihatan ialah dengan memilih makanan yang rendah gula dan karbohidrat. Contohnya, buah nenas potong tanpa tambahan asam yang sesuai untuk mereka yang mahu mengurangkan pengambilan gula berlebihan tetapi tetap mendapat rasa segar dan vitamin dari buah-buahan semula jadi.